گزارش بازنگری سالانه پوهنتون هرات ۱۳۹۷

دولت جمهوری اسلامی افغانستان

وزارت تحصیلات عالی

ریاست پوهنتون هرات

معاونیت علمی

کمیتۀ تضمین کیفیت

 

 

 

گزارش توحیدی بازنگری سالانه­ی برنامه­های علمی پوهنتون هرات

 

۱۳۹۷

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست عناوین

  1. مقدمه. ۳
  2. فعالیتهای موثر سال گذشته. ۴
  3. معلومات در مورد فعالیت و رفع نواقص سال گذشته. ۵
  4. معلومات در مورد پیشرفت محصلان.. ۷
  5. معلومات در مورد استخدام فارغان سال گذشته. ۱۰
  6. نظریات محصلان.. ۱۳
  7. معلومات درمورد اقداماتی که در بازنگری دوره‌یی برنامه علمی در طی سال گذشته انجام شده است.. ۱۹
  8. گزارش مختصر منابع فزیکی آموزشی: ۲۰

۸. منابع بشری.. ۲۴

  1. a. نتیجه گیری از سال تحصیلی جاری و پلان کاری برای سال تحصیلی آینده. ۲۹

 

 

 

 

 

  1. مقدمه

بازنگری برنامه­های علمی یکی از پروسه­های ضروری در تحصیلات عالی است که در آغاز از سال ۱۳۹۶ به گونۀ آزمایشی در چند پوهنتون برتر کشور شروع شد و در سال ۱۳۹۷، پس از نهایی شدن پالسی و طرزالعمل بازنگری برنامه­های علمی در همۀ پوهنتون­ها و مؤسسات تحصیلات عالی کشور تطبیق میگردد. بر اساس این طرزالعمل و پالیسی، برنامه­های علمی از یک طرف به گونۀ سالانه مورد نظارت قرار می­گیرد تا نواقص و خلاهای موجود شناسایی شده برای رفع آنها پلان عملیاتی در سطح برنامه ایجاد شده و در سال بعدی تطبیق گردد و در آخر سال هم مورد ارزیابی قرار گیرد. این پروسه به گونۀ سالانه تکرار می­شود. برنامه­های علمی به گونۀ دوره­ای هم در هر پنج سال یک بار مورد بازنگری قرار میگیرد و بر اساس آن میتواند تغییرات مهمی (انکشاف کاریکولم، بازبینی مأموریت، تعلیق، ادغام و یا لغو) در برنامه ایجاد گردد.

در سال ۱۳۹۶ تعدادی از برنامه­های علمی پوهنتون هرات به صورت آزمایشی وارد پروسۀ دوره­ای و سالانه شدند و این پروسه را تطبیق نمودند. در سال ۱۳۹۷ همۀ برنامه­های علمی پوهنتون هرات پروسۀ بازنگری سالانه را تطبیق نمودند و گزارش توحیدی آن را به کمیتۀ تضمین کیفیت پوهنتون تحویل نمودند. هم­زمان، ۱۵ برنامۀ پوهنتون هرات وارد پروسۀ بازنگری دوره­ای شدند و کمیته­های ویژه­ای برای بازنگری دوره­ای این برنامه­ها تشکیل شده و کار خود را شروع نمودند.

قبل از شروع تطبیق بازنگری سالانه و دوره­ای، چندین ورکشاپ رهنمودی برای رهبری پوهنتون، اعضای شورای علمی و کمیته­های تضمین کیفیت، آمران دیپارتمنت­ها، مدیران تدریسی و اجرایی و نماینده­های محصلان برگزار شد. کیمته تضمین کیفیت پوهنتون هرات به هدف تطبیق درست و معیاری پروسه بازنگری برنامه­های علمی در پوهنتون هرات، برعلاوه ورکشاپ­های ظرفیت­سازی، رهنمودها و فارمت­های ویژه­ای هم تهیه نمود و به دسترس آمران دیپارتمنت­ها (مسؤولان برنامه­ها) و اعضای کمیته­های بازنگری برنامه­های علمی قرار داد. این فارمت­ها بر اساس فارمت و رهنمودهای ویژه موجود در طرزالعمل بازنگری برنامه­های علمی و نیز شناخت و تجربه مسؤول واحد داخلی تضمین کیفیت که در ورکشاپ رهنمودی بازنگری سالانه برنامه­های علمی شرکت نموده بود ساخته شد و برای تطبیق درست پروسه به همه کمیته­ها و دیپارتمنت­ها شریک گردید. فارمت گزارش بازنگری سالانه و فارمت گزارش بازنگری دوره­ای برنامه­های علمی پیوست این گزارش است. این گزارش، خلاصۀ گزارش­های برنامه­های علمی در ۱۶ پوهنحی پوهنتون هرات است.

 

 

  1. فعالیت­های موثر سال گذشته

برنامه­های علمی پوهنتون هرات در سال گذشته فعالیت­های مؤثر متعددی داشتند که خلاصۀ تعدادی آنها در اینجا به گونۀ نکته­وار آورده می­شود:

  1. فرستادن استادان در سه دوره برنامه آموزشی کابل و دو دوره کشور هند در بخش EdX و آموزش از راه دور؛
  2. برگزاری نمایشگاه پوهنحی کمپیوتر ساینس در سطح پوهنتون هرات توسط اساتید و محصلان؛
  3. برگزاری نمایشگاه ریاضیات کاربردی به همکاری استادان و محصلان پوهنحی ساینس؛
  4. ایجاد لابراتوار روباتیک برای دیپارتمنت دیتابیس؛
  5. راه اندازی و مدیریت برنامه های آموزشی آن لاین و خدمات اینترنتی بهتر؛
  6. برقراری تفاهم‌نامه با برخی از سکتورهای خصوصی و دولتی جهت همکاری‌های مشترک و جذب کارآموز از محصلان دیپارتمنت روابط عمومی.
  7. برقراری تفاهم‌نامه با برخی از سازمان‌های رسانه‌ای جهت همکاری‌های مشترک با پوهنحی ژورنالیزم.
  8. برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی با مسوولان روابط عامه شاروالی هرات؛
  9. اشتراک استادان پوهنتون هرات در سیمینار و کنفرانس های ملی و بین المللی از جمله کشورهای ویتنام، رواندا و کشور مصر؛
  10. امضای تفاهم نامه با ریاست معارف ولایت هرات و ریاست صحت عامه هرات.
  11. ارایه سمینار‌های استادان جهت ارتقای ظرفیت و بلند بردن سطح تحصیلی؛
  12. نوشتن مقالات علمی توسط استادان پوهنتون هرات و چاپ در مجله علمی پوهنتون هرات؛
  13. انجام تحقیقات علمی استادان پوهنتون هرات در موضوعات ساینسی؛
  14. ایجاد دوره های آموزشی کوتاه مدت برای استادان و محصلان بوسیله پوهنتون تخنیکی اسلواک؛
  15. فرستادن استادان جهت پیوستن در سیمینار تحقیقات در کابل؛
  16. نظارت از روند بازنگری کاریکولم های درسی پوهنحی ها؛
  17. فرستادن استادان برای تحصیلات دوره های ماستری و دکتورا؛
  18. برگزاری صنوف درسی آنلاین برای محصلان؛
  19. احیای برنامۀ شبانه برای دیپارتمنت دری؛
  20. اشتراک استادان در ورکشاپ های آموزش روش تحقیق که توسط USWDP برگزار شد؛
  21. چاپ مقالات استادان پوهنتون هرات در ژورنال های داخلی و خارجی؛
  22. تدویر گفتمان تحت عنوان تجلیل از قانون اساسی افغانستان؛
  1. معلومات در مورد فعالیت و رفع نواقص سال گذشته

بازنگری سالانۀ برنامه­های علمی در پوهنتون هرات در سال ۱۳۹۷ در همۀ برنامه­ها برای بار اول اجرا شد؛ گرچه در سال ۱۳۹۶ چند برنامه به گونۀ آزمایشی این برنامه را تطبیق نمودند. به همین دلیل، به استثنای دو سه برنامۀ معدود، در سایر برنامه­ها وضعیت رفع نواقص سال گذشته به صورت مشخص و تعریف شده مطابق فارمت وجود نداشت و انتظار میرود در گزارش سال ۱۳۹۸ اطلاعات این بخش به گونۀ دقیق­تری آماده شود. در این­جا خلاصه برخ فعالیت­های برنامه­های علمی برای رفع نواقص سال گذاشته آورده می­­شود.

  1. عدم موجودیت بست کافی برای کادر علمی و اداری در تعدادی از برنامه­های علمی و ریاست پوهنتون هرات و تهیۀ طرح تشکیل جدید پس از ارزیابی و نیازسنجی و شریک ساختن آن به وزارت تحصیلات عالی برای همکاری و تصویب.
  2. استفاده از روش­های تدریس سنتی هنوز در بسیاری از رشته­ها یک مشکل است و برای رفع آن آمریت انکشاف مسلکی استادان اقدام به برگزاری ورکشاپ­های روش تدریس بازده­محور و محصل­محور OBE-SCL نمود که تعدادی از استادان با اشتراک در این برنامه با روش­های جدید تدریس محصل­محور شنا شدند.
  3. عدم موجودیت یک سیستم آموزشی الکترونیک که زیان­های حاصل از آن به شدت قابل مشاهده است. آمریت و کمیته تکنالوژی معلوماتی در تلاش زمینه­سازی شروع تدریس تعدادی از مضامین با کمک گرفتن از تکنالوژی معلوماتی است و برای این منظور طرزالعمل و رهنمودهای ویژه­ای تهیه نموده و به آمران دیپارتمنت­ها و استادان شریک ساخته است.
  4. تلاش‌هایی برای ایجاد توامیت اکادمیک با پوهنتون اندیانا-پنسلوانیا در قسمت ایجاد تفاهم‌نامه همکاری در زمینه مشاوره نگارش متن انگلیسی صورت گرفت. اما متاسفانه هنوز این گفت‌ و گوها نتیجۀ مطلوبی نداشته است. امیدواریم در سال‌های آینده توامیت و تفاهم‌نامه‌های زیادی با نهادهای ملی و بین‌المللی داشته باشیم.
  5. نبود وجوه کافی برای خرید کتابهای لازم برای کتابخانه­های پوهنحی­ها. به دلیل اختصاص ندادن بودجه به خریداری کتاب این مشکل همچنان سر جایش است و برای آن راه حلی سنجیده نشده. وعده­های بانک جهانی هم برای تجهیز کتابخانه­های پوهنحی­ها پس از چند سال هنوز عملی نشده است.
  6. ایجاد توأمیت با ریاست زنان، آماده ساختن تفاهم نامه با ریاست شاروالی و کار و امور اجتماعی
  7. همراه دو رادیوی محلی و شماری از سکتورهای دولتی و خصوصی توامیت صورت گرفت و بر اساس توامیت هایی که در سال های گذشته صورت گرفته بود دانشجویان به این سازمان ها جهت سپری نمودن دورۀ کارورزی اعزام گردید.
  8. برای رفع مشکل معرفی کردن محصلان صنف چهارم برخی از رشته­ها به دوره­های کارآموزی پیش­نویس تافهم­نامه با مقام ولایت هرات آماده شد و قرار شد پس از نهایی شدن به زودی بین پوهنتون هرات و مقام ولایت هرات به امضاء برسد تا زمینه معرفی نمودن محصلان به ادارات و ریاست­های دولتی هرات برای کارآموزی تسهیل گردد.

 

  1. معلومات در مورد پیشرفت محصلان

این بخش اطلاعات پیشرفت محصلان در چهار سال اخیر (۱۳۹۴-۱۳۹۷) را با ذکر تعداد و فیصدی جدیدالشمولان و منفکی­ها و تأجیلی پوهنحی­های شانزده­گانه پوهنتون هرات را ارایه می­کند.

 

جدول پیشرفت محصلان

شماره پوهنحی سال جدیدالشمول منفک فیصدی منفک تأجیل فیصدی تأجیل
۱ استوماتولوژی ۱۳۹۷ ۱۱۰ ۱ ۰/۹% ۱ ۰/۹%
۱۳۹۶ ۱۱۱ ۰ ۰% ۳ ۲/۷%
۱۳۹۵ ۱۱۰ ۰% ۰% ۱ ۰/۹%
۱۳۹۴ ۱۰۰ ۰ ۰% ۷ ۷%
۲ پوهنحی ساینس ۱۳۹۷ ۵۳۰ ۸۲ ۱۵/۴% ۱۸ ۳/۴%
۱۳۹۶ ۵۲۰ ۴۶ ۹% ۱۹ ۳۶%
۱۳۹۵ ۴۹۰ ۵۴ ۹% ۱۸ ۳/۶%
۱۳۹۴ ۴۳۰ ۴۵ ۱۰% ۱۲ ۲/۸%
۳ کمپیوتر ساینس ۱۳۹۷ ۱۸۰ ۹ ۵% ۹ ۵%
۱۳۹۶ ۱۷۷ ۰ ۰ ۱۴ ۷۹%
۱۳۹۵ ۱۶۰ ۱ ۰/۶% ۹ ۵/۶%
۱۳۹۴ ۱۵۰ ۳ ۲% ۲۸ ۱۸/۶%
۴ پوهنحی وترنری ۱۳۹۷ ۱۵۰ ۲۴ ۱۶% ۱۱ ۷/۳۳۴
۱۳۹۶ ۱۵۰ ۹ ۶% ۵ ۳/۳۳%
۱۳۹۵ ۸۰ ۹ ۱۱/۲۵% ۱ ۱/۲۵%
۱۳۹۴ ۸۰ ۱۰ ۱۲/۵% ۲ ۲/۵۵
۵ پوهنحی ادبیات ۱۳۹۷ ۴۷۰ ۹۴ ۲۰% ۲۳ ۵%
۱۳۹۶ ۴۶۸ ۷۰ ۱۵% ۴۳ ۹%
۱۳۹۵ ۴۲۰ ۴۱ ۱۰% ۴۱ ۱۰%
۱۳۹۴ ۳۹۶ ۵۵ ۱۴% ۵۰ ۱۳%
۶ پوهنحی زراعت ۱۳۹۷ ۴۰۹ ۸۷ ۱۹/۹۱ ۲۰ ۴/۵۸
۱۳۹۶ ۴۰۲ ۱۰۱ ۲۳/۸۸ ۲۴ ۵/۶۷
۱۳۹۵ ۳۰۳ ۵۰ ۱۷ ۱۵ ۵/۱۰
۱۳۹۴ ۳۰۴ ۳۰ ۹/۵۸ ۲۷ ۸/۳
۷ پوهنحی اقتصاد ۱۳۹۷ ۷۰ ۴ ۵/۷% ۱ ۱/۴%
۱۳۹۶ ۷۰ ۱ ۱/۴% ۳ ۴/۲%
۱۳۹۵ ۶۰ ۲ ۳/۳% ۳ ۵%
  ۱۳۹۴ ۵۰ ۲ ۴% ۲ ۴%
۸ پوهنحی اداره عامه ۱۳۹۷ ۱۵۹ ۱۹ ۱۱/۹۴% ۱۴ ۸/۸۰%
۱۳۹۶ ۱۶۰ ۱۶ ۱۰% ۲ ۱/۲۵%
۱۳۹۵ ۱۵۹ ۰ ۰% ۵ ۳/۱۴%
۱۳۹۴ ۱۰۰ ۸ ۸% ۱ ۱%
۹ پوهنحی انجینیری ۱۳۹۷ ۲۸۲ ۱۹ ۶/۶% ۱۵ ۵/۳%
۱۳۹۶ ۲۸۰ ۱۷ ۶/۱% ۱۴ ۵/۲%
۱۳۹۵ ۱۹۰ ۷ ۴/۳ ۲۰ ۹/۳%
۱۳۹۴ ۱۵۰ ۳ ۲/۵% ۲۳ ۱۶/۰%
۱۰ پوهنحی هنرها ۱۳۹۷ ۱۹۷ ۲۰ ۱۰٫۲ ۴ ۲٫۰
۱۳۹۶ ۱۶۴ ۳۵ ۲۱٫۳ ۱۰ ۶٫۱
۱۳۹۵ ۱۱۸ ۱۲ ۱۰٫۲ ۸ ۶٫۸
۱۳۹۴ ۱۲۷ ۱۱ ۸٫۷ ۱۸ ۱۴٫۲
۱۱ پوهنحی طب ۱۳۹۷ ۱۶۱ ۰ ۰ ۱ ۱/۶%
۱۳۹۶ ۱۶۰ ۰ ۰ ۰ ۰
۱۳۹۵ ۱۶۰ ۰ ۰ ۱۲ ۱۰
۱۳۹۴ ۱۵۰ ۰ ۰ ۵ ۳
۱۲ پوهنحی حقوق ۱۳۹۷ ۱۲۱ ۴ ۳/۳۰% ۶ ۴/۹۵%
۱۳۹۶ ۱۲۱ ۸ ۶/۶۱% ۶ ۴/۹۵%
۱۳۹۵ ۱۲۰ ۶ ۴/۹۵% ۱۰ ۸/۲۶%
۱۳۹۴ ۱۰۰ ۲ ۱/۶۵% ۸ ۶/۶۱%
۱۳ پوهنحی شرعیات ۱۳۹۷ ۷۶ ۳ ۴% ۵ ۷/۵%
۱۳۹۶ ۷۳ ۱۹ ۲۲% ۸ ۱۱%
۱۳۹۵ ۸۰ ۴ ۵% ۹ ۱۱%
۱۳۹۴ ۸۱ ۹ ۱۰% ۱۰ ۱۲
۱۴ پوهنحی تعلیم و تربیه ۱۳۹۷ ۱۰۲۰ ۱۸۸ ۱۸/۴۳% ۸۵ ۸/۳۳%
۱۳۹۶ ۱۲۰۸ ۲۲۷ ۱۸/۷۹% ۸۷ ۷/۲۰%
۱۳۹۵ ۸۹۹ ۲۰۳ ۲۲/۵۸% ۱۰۴ ۱۱/۵۶%
۱۳۹۴ ۹۲۸ ۱۰۹ ۱۱/۷۴% ۱۳۷ ۱۴/۷۶%
۱۵ پوهنحی ژورنالیزم ۱۳۹۷ ۷۵ ۱۴ ۱۸% ۵ ۶/۶%
۱۳۹۶ ۷۵ ۱۸ ۲۴% ۱۰ ۱۳/۳%
۱۳۹۵ ۱۵۰ ۱۶ ۱۰% ۱۰ ۶/۶%
۱۳۹۴ ۱۵۰ ۱۷ ۱۱% ۱۹ ۱۲/۶%
۱۶ پوهنحی علوم اجتماعی ۱۳۹۷ ۱۹۲ ۵ ۲٫۶ ۱۵ ۷٫۸
۱۳۹۶ ۱۷۸ ۸ ۴٫۵ ۶ ۳٫۴
۱۳۹۵ ۲۷۶ ۷ ۲٫۵ ۹ ۳٫۳
۱۳۹۴ ۲۶۲ ۲۰ ۷٫۶ ۲۷ ۱۰٫۳
۱۷ پوهنتون هرات ۱۳۹۷ ۴۲۰۲ ۵۷۳ ۱۳٫۶۴ ۲۳۳ ۵٫۵۴
۱۳۹۶ ۴۳۱۷ ۵۷۵ ۱۳٫۳۲ ۲۵۴ ۵٫۸۸
۱۳۹۵ ۳۷۷۵ ۴۱۲ ۱۰٫۹۱ ۲۷۵ ۷٫۲۸
۱۳۹۴ ۳۵۵۸ ۳۲۴ ۹٫۱۱ ۳۷۶ ۱۰٫۵۷

جدول ۱ (پیشرفت محصلان)

  1. معلومات در مورد استخدام فارغان سال گذشته

این بخش دربردارنده اطلاعاتی درباره میزان استخدام فارغان رشته­های مختلف پوهنتون هرات در بازار کار است. از جایی که برای به دست آوردن و ثبت اطلاعات استخدام فارغان تا حال سیستم مؤثر و تعریف­شده­ای در سطح پوهنتون و پوهنحی­ها وجود ندارد، اطلاعات این بخش متأسفانه بسیار ناقص است و تعدادی از برنامه­ها با زحمت و تلاش خود توانستند اطلاعاتی از فارغان خود و حوزه­ها و چگونگی کارشان به دست آورند و تعداد دیگری از برنامه­ها این اطلاعات را در دست ندارند و نتوانستند جمع­آوری نمایند. برای رفع این مشکل، کمیته تضمین کیفیت فارمت­ ویژه­ای جهت ثبت اطلاعات تماس فارغان تهیه و نیز زمینه­های کاری­شان تهیه نمود تا در آینده دیپارتمنت­ها و پوهنحی­ها اطلاعات بهتر و مؤثرتری به دست آورند.

شماره پوهنحی سال تعداد فارغان استخدام شدگان درصد استخدام شدگان استخدام مطابق رشته ادمه تحصیل در مقاطع بالاتر
۱

کمپوتر

ساینس

۱۳۹۶ ۱۴۱ ۵۴ ۱۰۰% ۴۵ ۹
۱۳۹۵ ۱۱۸ ۱۸ ۵۵% ۱۵ ۶
۱۳۹۴ ۹۸ ۵۷ ۱۰۰% ۱۸ ۶
۲ ساینس ۱۳۹۶ ۲۵۶ ۲۲۰ ۹۲% . .
۱۳۹۵ ۲۴۴ ۲۴۰ ۹۹% . .
۱۳۹۴ ۱۷۶ ۱۶۵ ۹۲% . .
۳ استوماتولوژی ۱۳۹۶ . . . . .
۱۳۹۵ . . . . .
۱۳۹۴ . . . . .
۴ وترنری ۱۳۹۶ ۶۶ ۵۶ ۸۵% ۴۹ .
۱۳۸۵ ۳۶ ۲۸ ۷۸% ۲۲ .
۱۳۹۴ ۱۴ ۱۲ ۸۶% ۱۰ .
۵ ادبیات ۱۳۹۶ .
۱۳۹۵ .
۱۳۹۴ .
۶ زراعت ۱۳۹۶ ۱۷۳ ۸۲ ۴۷/۴% ۳۹ ۱۵
۱۳۹۵ ۱۴۸ ۷۰ ۴۷/۳% ۳۶ ۱۰
۱۳۹۴ ۱۴۴ ۶۲ ۴۳ ۴۱ ۱۳
۷ اقتصاد ۱۳۹۶ .
۱۳۹۵ .
۱۳۹۴ .
۸ اداره عامه ۱۳۹۶ .
۱۳۹۵ .
۱۳۹۴ .
۹ انجینیری ۱۳۹۶ ۱۷۱ ۴۲ ۳
۱۳۹۵ ۱۷۴ ۴۳ ۴
۱۳۹۴ ۱۵۸ ۱۵ ۲
۱۰ هنرها ۱۳۹۶ ۹۱ ۶۹ ۶۱% ۴۷ ۱۱
۱۳۹۵ ۷۵ ۵۱ ۷۸% ۳۲ ۷
۱۳۹۴ ۳۶ ۲۸ ۸۵% ۲۴
۱۱ طب ۱۳۹۶ ۱۰۳ ۳۰/۸
۱۳۹۵ ۱۰۶ ۱۰/۳
۱۳۹۴ ۹۵
۱۲ حقوق ۱۳۹۶ ۱۱۸ ۸۰ ۶۷/۷۹% ۹۸% ۱۵
۱۳۹۵ ۹۳ ۶۰ ۶۴/۵۱% ۹۷% ۱۲
۱۳۹۴ ۹۸ ۷۰ ۷۱/۴۲% ۹۵% ۱۰
۱۳ شرعیات ۱۳۹۶
۱۳۹۵
۱۳۹۴
۱۴ تعلیم و تربیه ۱۳۹۶ ۷۷۶ ۳۳۳ ۴۲/۹۱% اکثریت ۱۶
۱۳۹۵ ۹۷۸ ۴۱۹ ۴۲/۴۵% اکثریت ۱۵
۱۳۹۴ ۷۸۳ ۳۱۵ ۴۰/۲۲% اکثریت ۵
۱۵ ژورنالیزم ۱۳۹۶ ۵۴ ۳۵ ۶۴%
۱۳۹۵ ۵۰ ۱۷ ۳۴%
۱۳۹۴ ۳۴ ۱۶ ۴۷%
۱۶

علوم اجتماعی

(دیپارتمنت جامعه­شناسی)

۱۳۹۶ ۴۳ ۱۷ ۵۰% ۲
۱۳۹۵ ۶۱ ۳۰ ۵۰% ۳
۱۳۹۴ ۳۲ ۲۳ ۷۰% ۱۴

جدول ۲ (معلومات در مورد فارغان)

  1. نظریات محصلان

ارزیابی از کیفیت تدریس (مرحلۀ اول)

بر اساس ماده سوم طرزالعمل ارزیابی از کیفیت تدریس در پوهنتون­ها و مؤسسات تحصیلات عالی، کمیتۀ تضمین کیفیت پرسشنامه­ای با ۲۰ سوال/معیار و در شش شاخص (منابع درسی، میزان آمادگی استاد در ساعت درسی، روش برخورد استاد با محصلان، روش تدریس، چگونگی امتحان و چگونگی ارزیابی امتحان و پروژه­ها و…) تهیه نمود. این پرسش­نامه در هفتۀ هشتم سمستر­های بهاری و خزانی به پوهنحی­ها شریک ساخته شد تا استادان با استفاده از آن­ها در حداقل یکی از صنف­های درسی خود، از دیدگاه محصلان ارزیابی نمایند. برای تطبیق درست این ارزیابی، رهنمود ویژه­ای تهیه شده و به استادان شریک ساخته شد. به­علاه جهت تحلیل داده­های پرسشنامه، فارمت ویژه­ای در برنامه اکسل ساخته شده و به پوهنحی­ها شریک ساخته شد تا استادان با وارد کردن پرسشنامه­ها در آن به صورت اتومات تحلیل آنها را به دست آورند. برای گزارش­دهی تطبیق این ارزیابی به آمر دیپارتمنت، فارمت ویژۀ گزارش­ ارزیابی تهیه شد و به دسترس استادان گذاشته شد. نمونۀ این فارمت­ها در پیوست گزارش ضمیمه شده است. گزارش­های بازنگری سالانه پوهنحی­ها و نیز گزارش­های ارزیابی از کیفیت تدریس پوهنحی­ها از سمسترهای بهاری و خزانی ۱۳۹۷ به کمیته تضمین کیفیت رسیده ولی مشخص نیست که چه تعداد از استادان در این مرحله از کیفیت تدریس­شان ارزیابی ننموده اند.

 

ارزیابی از کیفیت تدریس (مرحلۀ دوم)

بر اساس طرازالعمل ارزیابی از کیفیت تدریس، در مرحلۀ دوم، آمریت دیپارتمنت از کیفیت تدریس استادان ارزیابی می­نماید. کمیتۀ تضمین کیفیت برای تسهیل این پروسه پرسش­نامه­ای با حدود ۲۱ معیار در شش بخش جداگانه در نظر گرفت تا توسط آمران دیپارتمنت­ها با توزیع در صنفها ارزیابی شود. هدف اصلی این ارزیابی این است که آمر دیپارتمنت تصویری از کیفیت تدریس استادان و دیدگاه محصلان داشته باشد و برای بهود کیفیت تدریس برنامه­ریزی کند. این پرسش­نامه دارای ۲۱ پرسش در ۶ شاخص زیر بود: منابع درسی، میزان آمادگی استاد در ساعت درسی، روش برخورد استاد با محصلان، روش تدریس، چگونگی امتحان و چگونگی ارزیابی امتحان و پروژه­ها و….

جدول زیر نشان­دهندۀ میانگین رضایت محصلان از کیفیت تدریس استادان بر اساس همین ۲۱ پرسش و شش شاخص است که از روی گزارش­های بازنگری سالانه پوهنحی­ها گرفته شده است. دو پوهنحی (ادبیات و اقتصاد) در گزارش بازنگری سالانه آمار این ارزیابی را ذکر ننموده اند و به نظر میرسد آمران دیپارتمنت­ها این ارزیابی­ها را انجام نداده اند و یا هم انجام داده و به تحلیل و ارزیابی و گزارش نکرده اند.

درصد رضایت پوهنحی ش
۹۳٫۲ تعلیم و تربیه ۱
۹۲٫۱ طب ۲
۹۰٫۳ هنرها ۳
۸۹٫۳ حقوق (قضایی) ۴
۸۵ وترنری ۵
۸۵ علوم اجتماعی (جامعه شناسی) ۶
۸۴٫۹۵ زراعت ۷
۸۰٫۳ اداره عامه ۸
۸۰٫۲۵ ساینس ۹
۷۶٫۸ شرعیات ۱۰
۷۵٫۲۵ استوماتولوژی ۱۱
۷۵٫۲۵ کمپیوترساینس ۱۲
۶۰ ژورنالیزم ۱۳
۵۶ انجینیری ۱۴
؟؟؟ اقتصاد ۱۵
؟؟؟ ادبیات ۱۶

جدول ۳ (میزان رضایت محصلان از کیفیت تدریس-نتایج مرحله دوم ارزیابی)

مرحلۀ سوم ارزیابی از کیفیت تدریس

در مرحلۀ سوم ارزیابی از کیفیت تدریس، کمیتۀ تضمین کیفیت پوهنتون هرات با استفاده پرسشنامۀ ویژۀ و پروژۀ آنلاین ارزیابی که توسط استادان و محصلان پوهنحی کمپیوترساینس به همین منظور طراحی شده بود، ارزیابی از کیفیت تدریس در همۀ پوهنحی­های پوهنتون هرات را انجام داد. این ارزیابی در سمستر بهاری و بعد از هفتۀ دوازدهم شروع شده تا هفتۀ چهاردهم ادامه داشت. هیأت ویژۀ ارزیابی کمیتۀ تضمین کیفیت پیشاپیش به کمک بخش تکنالوژی معلوماتی پوهنتون از فعال بودن کمپیوترلب­های پوهنحی­ها و متصل بودن آن­ها به شبکۀ داخلی پوهنتون اطمینان حاصل نمود. سپس به کمک مدیران تدریسی در هر پوهنحی، لیست تعداد ۱۰-۲۰ محصل از هر صنف را تهیه نموده پس از رهنمایی آنها در مورد هدف و چگونگی ارزیابی، از آنها خواستند دربارۀ کیفیت تدریس مضامین مختلف خود با استفاده از پرسشنامه آنلاین نظر بدهند. به­علاوۀ پرسشنامۀ شانزده سوالی، یک گزینۀ باز برای شریک ساختن نظر و دیدگاه محصلان هم در نظر گرفته شده بود تا دانشجویان با استفاده از آن، دیدگاه خود دربارۀ مضمون و استاد مضمون به کمیته شریک سازد. این ارزیابی در جریان برج سوم (جوزای ۱۳۹۷) در همه پوهنحی­های پوهنتون هرات اجرا شد و گزارش نهایی یافته­های ارزیابی توسط پوهنیار سمیه ذبیحی در جلسه نمره ۱۸ مؤرخ ۱۱ سرطان ۱۳۹۷ به کمیته تضمین کیفیت ارایه شد.

در این ارزیابی حدود ۲۶۱۳ پرسش­نامه توسط محصلان به صورت آنلاین خانه­پری شد و تعداد ۲۵۴ تن از استادان پوهنحی­های شانزده­گانۀ پوهنتون مورد ارزیابی قرار گرفتند. جدول زیر نشان­دهندۀ دیدگاه عمومی محصلان دربارۀ معیارهای مختلف کیفیت تدریس در پوهنتون هرات است.

درصد میانگین تعداد معیار ش
۷۵٫۴۷ ۳٫۷۷ ۲۶۱۳ منابع درسی (کتاب، لکچرنوت…) قابل فهم و مناسب مضمون است. ۱
۷۵٫۷۶ ۳٫۷۹ ۲۶۱۳ منابع درسی متناسب با مفردات رسمی رشته از منابع جدید  تهیه شده  است. ۲
۷۴٫۱۶ ۳٫۷۱ ۲۶۱۳ منابع درسی با استفاده از مأخذ جدید تهیه شده است. ۳
۷۳٫۲۶ ۳٫۶۶ ۲۶۱۲ برنامه درسی (کورس پالیسی) در هفتۀ آغاز سمستر برای ما شریک ساخته شده است. ۴
۷۹٫۳۸ ۳٫۹۷ ۲۶۱۲ استاد برای تدریس مضمون آمادگی لازم میگیرد. ۵
۷۶٫۲۴ ۳٫۸۱ ۲۶۱۲ قدرت بیان و تفهیم استاد برای انتقال مطالب ، راضی کننده است. ۶
۷۸٫۸۱ ۳٫۹۴ ۲۶۱۲ استاد محیط صنف را به گونه مناسب  مدیریت می­نماید. ۷
۸۱٫۲۷ ۴٫۰۶ ۲۶۱۲ رفتار استاد با دانشجویان به نرمی و احترام­آمیز است. ۸
۸۱٫۳۵ ۴٫۰۷ ۲۶۱۲ استاد به پرسشهای محصلان به روحیۀ مناسب پاسخ میدهد. ۹
۸۲٫۶۹ ۴٫۱۳ ۲۶۱۲ استاد با محصلان دختر و پسر به صورت  عادلانه رفتار می­نماید. ۱۰
۷۴٫۰۲ ۳٫۷۰ ۲۶۱۲ استاد از روش درس مشارکتی (سهم فعال محصلان ) استفاده نموده محصلان را در جریان درس سهیم میسازد. ۱۱
۶۷٫۲۰ ۳٫۳۶ ۲۶۱۲  استاد از روشهای  آموزشی (مثل کار گروهی، مباحثه و مناقشه، پرسش و پاسخ، تطبیقات، کار ساحوی و…) استفاده می­نماید. ۱۲
۶۹٫۰۳ ۳٫۴۵ ۲۶۱۲ استاد از تکنولوژی جدید مثل (پروژکتور، چارت، نقشه و…) برای انتقال بهتر مفاهیم استفاده میکند. ۱۳
۷۸٫۵۷ ۳٫۹۳ ۲۶۱۲ پرسشهای امتحان استاد متنوع بوده و بر اساس منابع درسی مضمون تهیه میشود. ۱۴
۷۹٫۱۷ ۳٫۹۶ ۲۶۱۲ تقسیم نمرات جریان سمستر بر اساس حاضری، فعالیت صنفی، ارزیابی روزمره یا صنفی، و یا کار خانگی صورت میگیرد. ۱۵
۷۴٫۶۶ ۳٫۷۳ ۲۶۱۲ استاد در جریان سمستر از محصلان ارزیابی (روزمره، صنفی یا نیمه­سمستر) می نماید. ۱۶
۷۶٫۳۱ ۳٫۸۲ میانگین عمومی

جدول ۴ (میزان رضایت محصلان پوهنتون هرات از کیفیت تدریس-نتایج مرحله سوم ارزیابی)

جدول زیر نشان­دهندۀ دسته­بندی معیارهای شانزده­گانه این ارزیابی در سه سطح عالی، متوسط و ضعیف است. همچنان که جدول نشان می­دهد، سه میعار «رفتار عادلانه با محصلان پسر و دختر»، «پاسخ به سوالهای محصلان با روحیۀ مناسب»، و «رفتار احترام­آمیز و نرم با دانشجویان» بالاترین درجه رضایت در حد «عالی» را نشان می­دهند. این معیارها بیشتر به جنبۀ رفتاری استادان با محصلان اشاره دارد و نشان­دهندۀ اخلاق حرفه­ای و شخصیتی استادان در حفظ عدالت و احترام به محصلان و ارتباط مناسب با آنها است. از طرف دیگر، معیارهایی که پایین­ترین درجۀ رضایت را دارند در پایین جدول قرار گرفتند که به ترتیب به مسایل زیر اشاره دارند: «استفاده از روش­های متنوع در تدریس»، «استفاده از تکنالوژی در تدریس»، «شریک ساختن برنامه درسی (کورسپالیسی در هفتۀ اول سمستر»، «استفاده از روشهای مشارکتی در تدریس»، «جدید بودن منابع درسی» و «اجرای ارزیابی مداوم جریان سمستر از درس». این مسایل بیشتر موارد حرفه­ای و تخصصی و بیشتر مرتبط با روش تدریس و منابع درسی است. به نظر میرسد بسیاری از استادان هنوز از روش­های تدریس سنتی و استادمحور استفاده (لکچر سنتی) استفاده می­کنند که در آن جای زیادی برای مشارکت و سهیم ساختن محصلان و اجرای گفتگو و مناقشه و مباحثه و… نیست. این در حالی است که نزدیک به ۶۰ تن از استادان پوهنتون هرات از دوره­های آموزشی روش­های تدریس نتیجه­محور و محصل­محور بهره بردند و با روش­های نوین تدریس آشنا شدند.

درصد میانگین تعداد معیار ش
۸۲٫۶۹ ۴٫۱۳ ۲۶۱۲ استاد با محصلان دختر و پسر به صورت  عادلانه رفتار می­نماید. ۱
۸۱٫۳۵ ۴٫۰۷ ۲۶۱۲ استاد به پرسشهای محصلان به روحیۀ مناسب پاسخ میدهد. ۲
۸۱٫۲۷ ۴٫۰۶ ۲۶۱۲ رفتار استاد با دانشجویان به نرمی و احترام­آمیز است. ۳
۷۹٫۳۸ ۳٫۹۷ ۲۶۱۲ استاد برای تدریس مضمون آمادگی لازم میگیرد. ۴
۷۹٫۱۷ ۳٫۹۶ ۲۶۱۲ تقسیم نمرات جریان سمستر بر اساس حاضری، فعالیت صنفی، ارزیابی روزمره یا صنفی، و یا کار خانگی صورت میگیرد. ۵
۷۸٫۸۱ ۳٫۹۴ ۲۶۱۲ استاد محیط صنف را به گونه مناسب  مدیریت می­نماید. ۶
۷۸٫۵۷ ۳٫۹۳ ۲۶۱۲ پرسشهای امتحان استاد متنوع بوده و بر اساس منابع درسی مضمون تهیه میشود. ۷
۷۶٫۲۴ ۳٫۸۱ ۲۶۱۲ قدرت بیان و تفهیم استاد برای انتقال مطالب ، راضی کننده است. ۸
۷۵٫۷۶ ۳٫۷۹ ۲۶۱۳ منابع درسی متناسب با مفردات رسمی رشته از منابع جدید  تهیه شده  است. ۹
۷۵٫۴۷ ۳٫۷۷ ۲۶۱۳ منابع درسی (کتاب، لکچرنوت…) قابل فهم و مناسب مضمون است. ۱۰
۷۴٫۶۶ ۳٫۷۳ ۲۶۱۲ استاد در جریان سمستر از محصلان ارزیابی (روزمره، صنفی یا نیمه­سمستر) می نماید. ۱۱
۷۴٫۱۶ ۳٫۷۱ ۲۶۱۳ منابع درسی با استفاده از مأخذ جدید تهیه شده است. ۱۲
۷۴٫۰۲ ۳٫۷ ۲۶۱۲ استاد از روش درس مشارکتی (سهم فعال محصلان ) استفاده نموده محصلان را در جریان درس سهیم میسازد. ۱۳
۷۳٫۲۶ ۳٫۶۶ ۲۶۱۲ برنامه درسی (کورس پالیسی) در هفتۀ آغاز سمستر برای ما شریک ساخته شده است. ۱۴
۶۹٫۰۳ ۳٫۴۵ ۲۶۱۲ استاد از تکنولوژی جدید مثل (پروژکتور، چارت، نقشه و…) برای انتقال بهتر مفاهیم استفاده میکند. ۱۵
۶۷٫۲ ۳٫۳۶ ۲۶۱۲  استاد از روشهای  آموزشی (مثل کار گروهی، مباحثه و مناقشه، پرسش و پاسخ، تطبیقات، کار ساحوی و…) استفاده می­نماید. ۱۶
۷۶٫۳۱ ۳٫۸۲ میانگین عمومی  

جدول ۵ (میزان رضایت محصلان از کیفیت تدریس-درجه­بندی معیارهای نتایج مرحله سوم ارزیابی)

جدول زیر نشان­دهندۀ داده­ها و اطلاعات پانزده پوهنحی­ پوهنتون هرات بر اساس میزان رضایت محصلان از کیفیت تدریس استادان در هر پوهنحی است. چنان که جدول نشان می­دهد، به صورت عموم، میزان رضایت محصلان از کیفیت تدریس استادان در حالت مرز عالی و خوب قرار دارد. سه پوهنحی در حد ۸۰ درصد و بالاتر رضایت را نشان می­دهند و بقیه بین ۷۰ تا ۸۰ درصد قرار دارند. میانگین رضایت از استادان از بالاترین حدود ۹۹ درصد شروع و تا نهایت ۳۰ درصد هم میرسد.

داده­های برآمده از پرسش­نامه­های خانه­پری شدۀ آنلاین به برنامۀ SPSS وارد شده و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج به دست آمده از ارزیابی کیفیت تدریس از دید محصلان به استادان انتقال داده شد. در برگه­ای که به استادان شریک ساخته شد، میانگین و درصد رضایت محصلان از هر معیار و همه معیارها در مورد استاد موجود بود تا استاد میزان رضایت محصلان از هر یکی از معیارهای پرسشنامه و نیز رضایت عمومی محصلان را ببیند. به­علاوه، برای این که استاد بتواند جایگاه خود را نسبت به همکاران خود در پوهنحی و پوهنتون بفهمد میانگین به دست آمده پوهنحی و پوهنتون نیز در برگه استاد شریک ساخته شد. در این برگه از استادان خواسته شده بود تا بر اساس معیارهایی که پایین­ترین درجۀ رضایت را نشان میدهد نزد خود ارزیابی نموده برای بهبود آن پلان بهبود تدریس تهیه نمایند و در سمستر بعدی اجرایی کنند.

درصد رضایت پوهنحی ش
۸۴٫۳۰ تعلیم و تربیه ۱
۸۲٫۳۲ زراعت ۲
۷۹٫۱۳ کمپیوترساینس ۳
۷۸٫۷۸ هنرها ۴
۷۸٫۶۲ وترنری ۵
۷۷٫۶۶ علوم اجتماعی ۶
۷۶٫۷۶ اقتصاد ۷
۷۶٫۲۸ حقوق و علوم سیاسی ۸
۷۵٫۵۸ شرعیات ۹
۷۵٫۵۷ ادبیات ۱۰
۷۵٫۰۳ اداره و پالیسی عامه ۱۱
۷۳٫۹۷ ساینس ۱۲
۷۲٫۴۰ انجینیری ۱۳
۷۲٫۲۷ طب ۱۴
۷۰٫۴۵ ژورنالیزم ۱۵

جدول ۶ (میزان رضایت محصلان ۱۵ پوهنحی پوهنتون هرات از کیفیت تدریس-نتایج مرحله سوم ارزیابی)

یکی از فعالیت های مهم و اساسی پیرامون ارزیابی اصلاحی تدریس دادن فیدبک به محصلان از نتایجی ارزیابی اصلاحی تدریس است. کمیتۀ تضمین کیفیت در رهنمود ویژه که برای استادان و آمران دیپارتمنت­ها پیرامون تطبیق ارزیابی از کیفیت تدریس تهیه نموده بود از آنها خواست تا پس از ارزیابی و تحلیل داده­ها نتایج آنها را واپس به محصلان بیان کنند و برای بهبود وضعیت تدریس خود پلان بهبود کیفیت در پلان انفرادی سمستر بعدی خود در نظر بگیرند. در مرحلۀ سوم ارزیابی از کیفیت تدریس که توسط کمیتۀ تضمین کیفیت و به صورت آنلاین انجام شد کمیته تصمیم گرفت تا یک نقل از نتایج ارزیابی مذکور را به صورت مکتوبی به تمام پوهنحی ها ارسال کنند و از پوهنحی های خواسته شود تا یک نقل را به صورت بنر چاپ و در معرض دید محصلان قرار دهند که این عملکرد با موفقیت تمام انجام شده است این فیصله در جلسه پرتوکول نمبر ۲۲ مورخ ۲۵/۷/۱۳۹۷ گرفته شد و اجرایی شده است. به­علاوه، نتایج برآمده از ارزیابی اصلاحی مرحلۀ سوم در ورکشاپ ویژه برای بیش از ۱۰۰ تن از نماینده­های محصلان پوهنتون هرات به تاریخ ۸ و ۱۵ میزان ارایه شد تا از نتایج ارزیابی باخبر باشند.

 

  1. معلومات درمورد اقداماتی که در بازنگری دوره‌یی برنامه علمی در طی سال گذشته انجام شده است

 

پروسه بازنگری دوره­یی برنامه­های علمی از سال ۱۳۹۷ شروع شده و سال ۱۳۹۶ فقط چند برنامه علمی به گونه آزمایشی وارد این پروسه شد. در این جا به طور مختصر در قسمت هر برنامه و اقداماتی که انجام شده است به صورت مختصر در یک جدول معلومات ارایه می­شود.

شماره نام برنامه/پوهنحی دیپارتمنت اقدامات انجام شده ملاحظات
۱ کامپیوتر ساینس سافتور اینجینرینگ نقاط قوت و ضعف شان تشخیص شده و از برنامه­ها خواسته شده برای بهبود نقاط ضعف پلانی تهیه و تطبیق نمایند.
۲ تعلیم و تربیه تاریخ نقاط قوت و ضعف شان تشخیص شده و از برنامه­ها خواسته شده برای بهبود نقاط ضعف پلانی تهیه و تطبیق نمایند.
۳ جغرافیه نقاط قوت و ضعف شان در امور تدریسی، علمی، و تحقیقی  مکتوبی مشخص شده . اما کدام اقداماتی دیگری صورت نگرفته
۴ علوم اجتماعی تاریخ

به دلیل نداشتن کادر علمی کافی برای تدریس، درخواست تعلیق برنامه­ به شورای علمی مطرح شد و به وزرات تحصیلات عالی برای طی مراحل فرستاده شده است.‍‍‍

 

۵ جغرافیا

به دلیل نداشتن کادر علمی کافی برای تدریس، درخواست تعلیق برنامه­ به شورای علمی مطرح شد و به وزرات تحصیلات عالی برای طی مراحل فرستاده شده است.‍‍‍

 

جدول ۷ (برنامه­هایی که در سال قبل مورد بازنگری دوره­ای قرار گرفته­اند)

 

  1. گزارش مختصر منابع فزیکی آموزشی:

در این بخش، برنامه­های علمی پوهنحی­ها نیازمندی­ها و تسهیلات آموزشی شان را ذکر نمودند و نیز اقدامات لازم برای تهیه این منابع را نیز بیان کردند. این بخش حاوی مختصر نیازمندی­های برنامه­های علمی است.

شماره نام برنامه/پوهنحی نیازمندی ها و تسهیلات آموزشی اقدامات لازمه
۱ ستوماتولوژی کمبود اتاق درسی و ازدیاد تعداد محصلان در صنوف درسی ۸٫

تجهیز صنف ها با پروجیکتور.

منابع آموزش و کمک آموزشی مانند کتب ریفرنس یا کتاب خانه کوچک دپیارتمنت موجود نیست.

لابراتوار مخصوص برای دیپارتمنت داخله ستوماتولوژی.

لابراتوار مخصوص برای اطفال دندان .

صنوف درسی با امکانات پروجکتور و معیاری ایجاد گردیده و نیاز به اسپکیرها در صنوف نیز دیده میشود .

استادان از کتب شخصی خویش استفاده می کنند و کتاب خانه موجود نیست.

لابراتوار مخصوص برای دیپارتمنت داخله ستوماتولوژی در سال ۱۳۹۷ ایجاد گردید ولی نسبت به کمبود جای به شکل معیاری و نظر به نیاز های این دیپارتمنت نیست و تلاش ها برای ایجاد فانتوم لب دومی در پلان های عملیاتی سال های آینده نیز روی دست است .

لابراتوار مخصوص برای اطفال دندان وجود ندارد.

۲ ساینس

عدم موجودیت تعمیر تدریسی ثابت و مستقل مربوط به پوهنحی ساینس.

منابع لابراتواری نیز بسیار محدود می­باشد.

 

تعمیر تدریسی ثابت و مستقل مربوط به پوهنحی ساینس موجود نیست.

چنانچه لوازم موجود در چهار لابراتوار این دیپارتمنت توسط کمک­های بین الملی موسسه DAAD خریداری شده است و انکشاف آنها نیازمند بودجه بسیار زیادی می­باشد.

۳ کمپیوتر ساینس

با توجه به اینکه اساتید دیپارتمنت به دوره های دکتورا و ماستری اشتراک نموده اند دیپارتمنت با کمبود استاد مواجه میباشد و نیاز به استخدام کدر جدید دارد و همچنان در بخش اداری و تدریسی و لابرانت نیاز به سه نفر کارمند مسلکی دارد.

تعداد محصلان جدید­الشمول نسبت به سال های گذشته با توجه به علاقه مندان تحصیلات عالی رو به افزایش است.

پوهنحی تعمیر مستقل ندارد بنا دیپارتمنتها در بخش صنوف و لابراتوار و بخش اداری با مشکلات جدی مواجه می باشد.

ارتقا ظرفیت علمی اساتید.

در بخش اداری و تدریسی و لابرانت نیاز به سه نفر کارمند مسلکی دارد

جذب اساتید نسبت به محصلان قناعت بخش نیست.

هر چند پوهنحی تعداد پذیرش محصلان را مشخص نموده اما از جانب وزارت مورد توجه قرار نگرفته

الی اکنون پوهنحی تعمیر مستقل ندارد.

بنابراین ایجاد توامیت علمی با پوهنتون تخنیکی برلین آلمان در بالا بردن ظرفیت علمی اساتید حایز اهمیت است .

تا هنوز اقدامات صورت نگرفته

۴ وترنری

اتاق درسی و مجهز.

لابراتوارها که شامل لابراتوار اناتومی، پتالوژی، پرازیتولوژی، میکروبیولوژی، و جراحی می باشد.

کلینیک وترنری

به صورت مشترک از صنف های معیاری پوهنحی زراعت استفاده می شود.

هرکدام از لابراتوارها دارای تجهیزات نسبتا کافی برای انجام تجربه های علمی می باشد.

کلینیک وترنری مجهز در سال ۱۳۹۰ موجود است.

۵ ادبیات و علوم بشری

این پوهنحی دارای تعمیر اختصاصی می باشد ولی فقط دو منزل آن در دسترس این پوهنحی می باشد.

نبود کمپیوترلب، نبود کتابخانه غنی در سطح فاکولته و پوهنتون از جمله موارد چالش برانگیز برای این بخش است

اتاق کتابخانۀ بورد ماستری و یک اتاق به حیث کتابخانۀ عمومی پوهنحی و نیز دارای یک سالون کنفرانس می باشد. صنفها به پروژکتور مجهز است.
۶ زراعت

فعلا پوهنحی زراعت از لحاظ منابع آموزشی و کمک آموزشی مثل پروجکتور، تخته، چوکی و میز و صنف درسی لابراتوار، کمپیوتر لب، کتابخانه و دیگر منابع فزیکی خود کفا می باشد ولی لابراتوار های این پوهنحی از لحاظ ساختمان معیاری نبوده و از لحاظ وسایل و امکانات و مواد کیمیاوی با کمبود مواجه بوده طوریکه انجام اکثر کارهای پرکتیکی را به مشکل مواجه ساخته است. در مورد ترمیم، و حفاظت از وسایل، منابع مرجع آن مشخص نمی نیست.

 

۷ اقتصاد ۴ تن از استادان دیپارتمنت اقتصاد ملی توانسته­اند سند تحصیلی دوکتورا را بدست آورند که این دستآورد سبب شد تا پروگرام ماستری اداره تجارت در چوکات این پوهنحی آغاز گردد.

با توجه به اینکه اساتید دیپارتمنت به دوره های دکتورا و ماستری اشتراک نموده اند دیپارتمنت با کمبود استاد مواجه میباشد  و نیاز به استخدام کدر جدید دارد و همچنان در بخش اداری و تدریسی و لابرانت نیاز به سه نفر کارمند مسلکی دارد.

 

۸ اداره عامه

این پوهنحی دارای ۶ صنف درسی می باشد که همگی مجهز به پروجکتور و تعداد کافی چوکی می باشد.

کامپیوتر لب پوهنحی دارای ۲۰ پایه کمپیوتر فعال متصل به اینترنت با سرعت مناسب می باشد. کتابخانه پوهنحی بیشتر از ۳۰۰۰ جلد کتاب و ۴ پایه کامپیوتر متصل به اینترنت می باشد.

پایین بودن سویه تحصیلی استادان یکی از دغدغه های تمام اعضای کادر علمی و رهبری پوهنحی بوده است. خوشبختانه پوهنحی در طول سه سال گذشته توانسته است که تمام استادان خود را به برنامه های ماستری معرفی کند
۹ انجینیری

این پوهنحی باکمبود شدید اساتید دچار بوده و هر سمستر از تعدادی اساتید خارج کدر علمی به صورت قراردادی استفاده می­کند و نیاز است تا در این رابطه توجه جدی صورت گیرد.

دیپارتمنت  سیول دارای لابراتوارهای  کانکریت، خاک، هایدرالیک، فزیک و کیمیا، سروی، سنگ مرمر و شاهراه میباشد.

۱۰ هنر ها

این پوهنحی دارای  اتاق های درسی، کارگاه چاپ، کتابخانه تخصصی، پروژکتور موجود است. این منابع برای اهداف تحقیقاتی و خدماتی محصلان کافی نمیباشد. نیاز بیشتری در این راستا وجود دارد.

۱-

۱۱ طب

این پوهنځی داری کتابخانه با بیش از ده هزار جلد کتاب در رشته های مختلف دارد و محصلین می توانند از آن استفاده کنند.اما اکثریت کتب از سالهای قبل بوده و کتب آپدت کم است.

 

پوهنځی طب هرات ساختمان برای تدریس و شفاخانه کادری ندارد. این پوهنځی دارای ۱۰۰ملکیت  جریب معادل ۲۰۰۰۰۰ مترمربع زمین در شمال شهر هرات در غرب جاده خواجه عبدالله انصاری (رح)  میباشد. از زمین مذکور، غرض اعمار شفاخانه کادری به ظرفیت ۵۰۰ بستر، پولی کلینیک کادری به ظرفیت  ۵۰۰ مریض،  تعمیر تدریسی، لابراتوارها، یک کلینیک  CHC  و دو بلاک رهایشی برای استادان و نرس ها و سایر نیاز های مبرم درپلان گرفته شده است.

 

۱۲ حقوق دارای صنف های معیاری و مجهز با پروجیکتور می باشد. ضرورت به پروگرام های دکتورا نیاز است و از طرف دیگر دیپارتمنت ها با تراکم کاری که دارند به بست های جدید و بست های اداری ضرورت دارند
۱۳ شرعیات

 صنوف درسی تا حدودی با امکانات پروجکتور و معیاری ایجاد گردیده.

منابع آموزش و کمک آموزشی مانند کتب ریفرنس یا کتاب خانه کوچک دپیارتمنت (تعلمیات اسلامی) موجود است. اما این کافی نیست

نبست نیاز های محصلین درین پوهنحی امکانات آموزشی کمتر وجود دارد
۱۴ تعلیم و تربیه

پوهنحئی تعلیم و تربیه دارای ۷۱ اتاق بوده که شامل صنوف درسی، شعبات اداری، کمیته ها، لابراتوارها، کتابخانه، مرکز آموزشی ELCLC و شعبه امنیتی می­باشد.

جذب حدود ۱۰۰۰ محصل در هر سال در بخش های روزانه و شبانه .

در قسمت تحقیقات و تهیه لکچر نوت ها کار های بنیادی نمودند

 

کمبود استاد، کمبود کتاب های نوین اموزشی، کمبود صنف و کمبود وسایل و ابزار لابرتواری در دیپارتمنت های مختلف ، نبود میدان های و رزشی برای دیپارتمنت تربیت بدنی
۱۵ علوم اجتماعی در قسمت تحقیقات، انکشاف کتاب خانه و توامیت با سکتور های دولتی از مهمترین دست آورد های شان محسوب می گردد کمبود استاد، کمبود صنف به خصوص در دیپارتمنت های تاریخ و جغرافیه
۱۶ ژونالیزم

مرکز عملیات رسانه­یی به عنوان لابراتوار در چوکات دیپارتمنت ژورنالیزم و روابط­عمومی فعالیت دارد. دانشجویان دیپارتمنت روابط عمومی با استفاده از امکانات موجود در مرکز عملیات رسانه­یی به تمرین بخش­های عملی مضامین تدریسی خویش پرداخته و در عرصۀ عمل مهارت­های حرفه­ای را کسب می­کنند. این مرکز دارای شبکۀ رادیویی، استدیوی تلویزیونی و اتاق مطبعه می­باشد.

کتاب خانه مجهز نیز موجود است

منابع فوق الذکر جهت تسهیل پروسۀ تدریس در شرایط فعلی تا اندازۀ بالایی کافی بوده؛ اما انتظار می­رود در آینده برنامه­هایی جهت پشتیبانی تخنیکی از امکانات و تجهیزات روی دست گرفته شود. تجهیزات موجود در مرکز عملیات رسانه­یی به اثر استفادۀ دانشجویان استهلاک خواهند شد اما هیچ برنامه­یی که بتواند حمایت تخنیکی از این مرکز را تامین کند تا فعلا وجود ندارد.

 

جدول ۸ (منابع فزیکی، تسهیلات و نیازمندی­های پوهنحی­های پوهنتون هرات)

۸. منابع بشری

در این بخش، اطلاعات آماری درباره منابع بشری با ذکر سویه تحصیلی و رتبه علمی در همه پوهنحی­های پوهنتون هرات آورده شده است. به­علاوه تعداد کارمندان اداری و تخنیکی و خدماتی پوهنتون هرات نیز بیان گردیده است.

لیست کارمندان اکادمیک پوهنتون هرات

 

شماره پوهنځی تعداد استادان تعداد معاونان استاد تعداد  استادان دوکتور تعداد استادان ماستر تعداد استادان که در برنامه ارتقای ظرفیت اشتراک کرده اند تعداد استادان که مصروف تحصیل دوکتورا و ماستری اند تناسب استاد/محصل
دایمی باالمقطع دایمی باالمقطع دایمی باالمقطع دایمی باالمقطع
۱ استوتوماتولوژی ۸ ۲  ۹۶
۲ ساینس ۱ ۲۹ ۴  ۴۴
۳ کمپوتر ساینس ۲۰ ۱۰ ۸  ۴۵
۴ وترنری ۴ ۹ ۲ ۷  ۶۰
۵ ادبیات ۴ ۳۹ ۳ ۲۲ ۱۶ ۳۷
۶ زراعت ۱۰ ۲۵ ۹ ۱۳ ۹  ۴۱
۷ اقتصاد ۳ ۲۰ ۵ ۱۳ ۳  ۳۸
۸ اداره عامه ۱۳ ۱ ۵ ۷  ۳۳
۹ انجینیری ۲۵ ۱ ۱۶ ۶  ۴۴
۱۰ هنرها ۲ ۲۷ ۱ ۱۷ ۲  ۲۴
۱۱ طب ۸ ۲۶ ۳ ۱۰ ۳  ۲۰
۱۲ حقوق ۲۶ ۳ ۱۷ ۱۸
۱۳ شرعیات ۵ ۴۱ ۱ ۲۳ ۲۹
۱۴ تعلیم و تربیه ۹ ۶۴ ۲۲ ۱۳  ۴۶
۱۵ علوم اجتماعی ۹ ۴ ۴ ۷۴
۱۶ ژورنالیزم ۱۰ ۱ ۴ ۵ ۴۷
۴۶ ۰ ۳۸۳ ۰ ۳۰ ۰ ۱۸۳ ۰ ۰ ۸۰

جدول ۹ (لیست کارمندان اکادمیک – اعضای کادر علمی پوهنحی­های پوهنتون هرات)

 

نمودار زیر نشان­دهنده تناسب استاد و محصل در پوهنحی­های پوهنتون هرات است.

 

 

 

لیست کارمندان اداری پوهنتون هرات

شماره پوهنحی تعداد کارمندان اداری تعداد لیسانس تعداد ماستر تعداد دوکتور تعداد کارمندانی که در برنامه ارتقای ظرفیت اشتراک کرده اند تعداد کارمندانی که مصروف تحصیل دوکتورا، ماستری و لیسانس اند تناسب کارمند/محصل
۱ ریاست ۴ ۴ ۱
۲ معاونیت علمی ۲ ۳ ۱
۳ معاونیت محصلان ۸ ۸
۴ معاونیت مالی و اداری ۳۷ ۲۶ ۳ فوق بکلوریا ۸ بکلوریا
۵ تعلیم و تربیه ۵ ۵ ۳۲۳
۶ ادبیات ۲ ۲ ۱ ۳۲۲
۷ زراعت ۲ بکلوریا ۷۱۳
۸ هنرها ۲ ۲ ۳۳۶
۹ اقتصاد ۲ ۲ ۲ ۴۴۱
۱۰ شرعیات ۲ ۲ ۳۸۳
۱۱ حقوق ۲ ۲ ۲۵۶
۱۲ انجینیری ۲ ۲ ۵۵۱
۱۳ طب ۴ ۳ ۱ ۱ ۱۰۸
۱۴ کمپیوتر ساینس ۲ ۲ ۴۲۴
۱۵ ساینس ۲ ۲ ۶۲۲
۱۶ وترنری ۳ ۳ ۲۶۱
۱۷ ژورنالیزم ۲ ۲ ۳۰۶
۱۸ اداره عامه ۲ ۲ ۲۱۴
۱۹ علوم اجتماعی ۲ ۲ ۲۹۷
۲۰ استوماتولوژی ۲ ۲ ۱ ۳۳۸
  ۸۹ ۷۶ ۴ ۸ ۰ ۷ ۸۹

جدول ۱۰ (لیست کارمندان اداری پوهنتون هرات)

لست کامل کارمندان فنی و تخنیکی (لابرانت، تکنیشن….)

  پوهنځی تعداد کارمندان علمی تعداد لیسانس تعداد ماستر تعداد دوکتور تعداد کارمندانی که در برنامه ارتقای ظرفیت اشتراک کرده اند تعداد کارمندانی که مصروف تحصیل دوکتورا، ماستری و لیسانس اند تناسب کارمند/محصل
۱ تعلیم و تربیه ۲ ۱ ۱ فوق بکلوریا
۲ زراعت ۳ ۳ ۱
۳ انجینیری ۱ ۱ فوق بکلوریا
۴ طب ۱۰ ۵ ۵ فوق بکلوریا
۵ ساینس ۳ ۳
۶ ژورنالیزم ۱ ۱

جدول ۱۱ (لیست کارمندان فنی و تخنیکی پوهنتون هرات)

 

لست کامل کارمندان خدماتی پوهنتون هرات

شماره پوهنحی تعداد کارمندان خدماتی تناسب کارمند/محصل
۱ ریاست ۵
۲ معاونیت علمی ۴
۳ معاونیت محصلان ۳
۴ معاونیت مالی و اداری ۵۷
۵ تعلیم و تربیه ۶ ۵۳۹
۶ ادبیات ۵ ۳۲۲
۷ زراعت ۷ ۲۰۴
۸ هنرها ۳ ۲۲۴
۹ اقتصاد ۵ ۱۷۶
۱۰ شرعیات ۳ ۲۵۵
۱۱ حقوق ۳ ۱۷۰
۱۲ انجینیری ۵ ۲۲۰
۱۳ طب ۱۸ ۵۴
۱۴ کمپیوتر ساینس ۳ ۲۸۲
۱۵ ساینس ۳ ۴۱۵
۱۶ وترنری ۴ ۱۹۶
۱۷ ژورنالیزم ۳ ۲۰۴
۱۸ اداره عامه ۲ ۲۱۴
۱۹ علوم اجتماعی ۲ ۲۹۷
۲۰ استوماتولوژی ۲ ۳۳۸
۲۱ مجموعه ۱۴۳

جدول ۱۰ (لیست کارمندان خدماتی پوهنتون هرات)

 

  1. نتیجه گیری از سال تحصیلی جاری و پلان کاری برای سال تحصیلی آینده

در اخیر بعد از نتیجه گیری نهاد تحصیلات عالی باید یک پلان عملیاتی مشخص برای رفع چالش‌ها و کارهای که در سال آینده باید انجام دهد ترتیب دهد.

  • باتوجه به ارزیابی انجام شده از جمله دست آوردهای مهم پوهنتون هرات در سال ۱۳۹۷ بازنگری و بروز سازی نصاب درسی اکثریت دیپارتمنت ها متناسب با نیاز جامعه، ارزیابی لکچر نوت های اکثریت دیپارتمنت ها، برگزاری نمایشگاه ها و تفاهمنامه در سطح بعضی از پوهنحی ها ، تهیه مقالات علمی به سطح ملی و بین المللی و برگزاری سیمینار و ورکشاپ ها برای ارتقای ظرفیت محصلین و استادان-همچنان تاسیس دو دیپارتمنت جدید در پوهنحی استوماتولوژی، ایجاد برنامۀ شبانه در دیپارتمنت عربی و طی مراحل نمودن آن و فعال سازی کلینیک وترنری را میتوان نام برد. اما بعضی نکات ضعفی هم وجود داشته که در پلان سال آینده در نظر گرفته شده است.
  • در مورد پیشرفت محصلان باید گفت که در اکثریت پوهنحی ها قناعت­بخش بوده ولی با توجه به اینکه جذب جدیدالشمولان سالانه رو به افزایش است، کمبود استاد در بعضی از دیپارتمنت ها میتواند کیفیت تدریس را کاهش دهد.
  • استخدام فارغان اکثریت دیپارتمنت های پوهنتون قناعت بخش بوده و رو به افزایش است طوریکه تعداد زیادی یا به کار مطابق رشته و یا تحصیل در مقاطع بالاتر اشتغال دارند اما در بعضی رشته ها استخدام فارغان نظر به مشکلات سیاسی و اقتصادی و کاهش یافتن کمک های خارجی در افغانستان، نظر به سال های گذشته کاهش یافته است و بعضا هم به دلیل عدم موجودیت کدام میکانیزم و دیتابیس در سطح پوهنتون، معلومات موثقی در این زمینه در دسترس ندارند.
  • ارزیابی های انجام شده میزان رضایت بیشتر محصلان را از کیفیت تدریس استادان ، خدمات و امکانات دیپارتمنت ها و پوهنتون نشان میدهد.
  • در زمینه منابع فزیکی اگرچه در همه پوهنحی ها صنوف درسی مجهز به پروجکتور، لابراتوار، کامپیوتر لب، اتاق کنفرانس و کتابخانه با وجود محدودیت ها مهیا شده است اما باز هم در قسمت فراهم نمودن اتاق های اداری، شفاخانه کادری برای پوهنحی طب و تعمیر مستقل و معیاری برای پوهنحی طب و کمپیتر ساینس باید اقدامات جدی صورت گیرد.
  • اکثریت دیپارتمنت های پوهنتون هرات به دلیل تشکیل محدود، اعزام اساتید به دکترا و ماستری و یا به دلیل مکلفیت های اداری اساتید، به مشکل کمبود استاد دچار میباشند. همچنان کمبود کتابدار برای کتابخانه های پوهنحی ها و لابرانت در پوهنتون هرات قابل مشاهده است.

 

 

 

 

پلان عملیاتی سالانه پوهنتون هرات بر اساس پلان سالانه پوهنحی­ها

ش نقاط ضعف پلان بهبود مسئول اجرا زمان اجرا ملاحظات
۱ کم بودن فعالیت­های تحقیقی اساتید

·         ایجاد برنامه­های آموزش روش تحقیق در دیپارتمنت

·         استفاده از برنامه­های کمیته تحقیق پوهنحی

·         استفاده از برنامه های مرکز انکشاف مسلکی پوهنتون

·         پیگیری عملی شدن تحقیقات اساتید

آمر دیپارتمنت

کمیته تحقیق

اساتید دیپارتمنت

جریان سال ۱۳۹۸
۲ کمبود کدر علمی ·         پیشنهاد اختصاص بست برای جذب کادر علمی

آمر دیپارتمنت

رئیس پوهنحی

برج حمل ۱۳۹۸
۳ کمبود کادر علمی با درجه دکتورا و عدم ترفیع اساتید

·         استفاده اساتید از بورسیه ها

·         برگزاری برنامه های ارتفای ظرفیت برای استادان

کمیته بورسیه ها/ آمر دیپارتمنت/ رئیس پوهنحی/ ریاست پوهنتون جریان سال ۱۳۹۸
۴ کمبود امکانات و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی

·         اخذ کمک از بودجه مالی – اداری

·         اخذ کمک از سایر نهادها

·         تهیه لیست نیازمندی ها

آمر دیپارتمنت

رئیس پوهنحی

ریاست پوهنتون

جریان سال ۱۳۹۸
۵ عدم موجودیت توأمیت ها ·         ایجاد توأمیت با سازمانهای رسانه ای آمر دیپارتمنت/ رئیس پوهنحی/ ریاست پوهنتون تا اخیر سال ۱۳۹۸
۶ کمبود بستهای اداری و لابرانت ها ·         افزایش تشکیل بستهای اداری و لابرانت ها پوهنتون و وزارت تحصیلات عالی سمستر اول ۱۳۹۸
۷ عدم موجودیت کتابخانه های معیاری ·         انکشاف کتاب خانه های پوهنحی ها

ریاست پوهنحی

ریاست پوهنتون

تا اخیر سال ۱۳۹۸
۸ کافی نبودن سرعت اینترنت برای امور علمی و تحقیقی ·         بالا بردن سرعت اینترنت دیپارتمنت

ریاست پوهنحی

ریاست پوهنتون

در جریان سال ۱۳۹۸
۹ نبود شفاخانه کادری ·         کوشش برای فعال سازی پروژه اعمار  شفاخانه کادری ریاست پوهنتون و پوهنحی الی ۱۴۰۰

 

باید یادآور شد که پلان عملیاتی برنامه­های علمی پوهنحی­ها مفصل است ولی گنجاندن همه آنها در این پلان زیاد منطقی به نظر نمی­رسید، به همان دلیل فقط نمونه­ای از فعالیت­های مهم در اینجا تجلی داده شده و بقیه در پلان عملیاتی پوهنحی­ها هست و اجرای آن تعقیب می­شود.